نقد و بررسی ضرب قرآن
39 بازدید
محل نشر: علوم حدیث » پاییز 1385 - شماره 41 (10 صفحه - از 3 تا 12)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده این مقاله در پی روشن ساختن معنای روایتی است که در نقل‏های مختلف از پیامبر و امیرمؤمنان و امام باقر و حضرت صادق علیهم‏السلام آمده که ضرب القرآن بالقرآن کفر است و کسانی تصور کرده‏اند، ضرب قرآن به قرآن پاسخ دادن معنای آیه با آیه دیگر، یا تفسیر قرآن به قرآن است، در حالی که این جمله در عصر ائمه اصطلاحی بوده است؛ متفاوت از آنچه از ظاهر لفظ استفاده می‏شود. در این مقاله شواهد و قراین معنایی، گردآوری شده، دیدگاه‏های متفاوت بیان شده و در نهایت، جمع‏بندی و ادله معنای مورد نظر بازگو شده و نشان داده که چگونه بررسی روایات به صورت موضوعی، فهم کامل و جامعی در بستر صدور ارائه می‏دهد. کلید واژه‏ها: ضرب قرآن به قرآن، تفسیر قرآن به قرآن، بستر صدور روایات، تصدیق قرآن به قرآن. مقدمه یکی از آثار و فواید مهم بررسی روایات، به صورت جمعی و موضوعی، فهم کامل و جامع از موضوع و شناخت زمینه‏های صدور آنهاست. گاهی ظاهر الفاظ روایات به گونه‏ای است که معنای عام یا مطلق از آن فهمیده می‏شود، اما وقتی از شرایط و فضای بیان آن آگاه می‏شویم، خلاف آن برداشت می‏شود و معنا و مفهوم روایت به موضوع خاص و مقید تبدیل می‏شود. مهم‏تر آن‏که گاهی در ابتدای امر از ظاهر حدیث معنایی فهمیده می‏شود که با فضاشناسی صدور روایت و بگو و مگوهایی که در ذیل برخی از همان روایات رسیده، و با در کنارهم گذاشتن آنها معنایی دقیقا مخالف استفاده می‏شود. این فضاشناسی روایت و توضیحات ذیل برخی از همان روایات، کمک می‏کند تا نشانه‏های غیرزبانی حدیث را کشف کنیم، حتی به دست آوریم که اگر کلمه یا جمله‏ای در عصر نزول اصطلاح
آدرس اینترنتی