بررسی اندیشه‌های قرآنی جاحظ
40 بازدید
مقطع: فوق لیسانس
نقش: راهنما
نام استاد/نام دانشجو : رامش جلیلی
ابوعثمان عمرو بن بحر ملقب به جاحظ، ادیب و متکلم معتزلی قرن سوم یکی از مدافعانِ قرآن و مؤسّس علمِ بلاغت است، وی در رد نظریّه‌ی صرفه‌ی استادش کتابی به نام نظم القرآن نوشت که در حال حاضر این کتاب مفقود می‌باشد، امّا جاحظ در نوشته‌های دیگر خود مستقیم یا غیرمستقیم به اعجاز و برخی از مباحثِ علوم قرآنی پرداخته است.تلاش‌های جاحظ تأثیر بسزایی بر اندیشه‌ی ادیبان و محقّقان بعد از وی گذاشته و محقّقان برای شناخت این ادیب، تحقیقاتِ گسترده‌ای را انجام داده‌اند. ثمره‌ی این تلاش‌ها بیانگر عواملِ مؤثر در رشدِ شخصیّتی جاحظ شده است.آن‌چه کاوشِ اندیشه‌های قرآنی جاحظ را براى ما ضروری مى‌سازد، داده‌هاى ادبی و کلامی فراوانی است که در آثارش وجود دارد. شناختِ اندیشه‌های ادبی و کلامی وی و نحوه‌ی برخورد وی با شبهاتِ زمانه‌اش چه بسا بتواند، رهگشایی برای عالمانِ معاصر باشد. با مطالعه در آثار جاحظ شیوه‌ی پاسخ‌گویی وی به شبهات است روشن می‌گردد .شیوه وی سبب شده وی با بحث‌های کلامی به مباحثِ ادبی توجّه کند و گاه در بحثِ بلاغی و بیانی چون مجاز، ایجاز...آغاز‌گر آن‌ها باشد. هم‌چنین جاحظ با دو مبانی زبانی و بلاغی تصویرِ روشنی از اعجازِ بیانی قرآن را نشان داده است