گونه های قصر یا حصر در قرآن کریم و آثار تفسیری آن
121 بازدید
مقطع: دکترا
نقش: راهنما
نام استاد/نام دانشجو : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
قرآن یک کتاب معمولی نیست، بلکه یک معجزه است. مهمترین جلوه¬ی اعجاز قرآن در فصاحت و بلاغت بی¬همتای این کتاب بی¬نظیر می¬باشد. قرار گرفتن کلمات در آیات قرآن از چنان نظم و انسجامی برخوردار است که جابه¬جایی کلمه¬ای در آن غیرممکن است . سبک بیان و اسلوب خاص قرآن به¬گونه¬ای است که نه شعر است و نه نثر و نه سجع، و در عین حال جمع میان این سه نوع کلام است که دارای محاسن هر یک و فاقد معایب آنهاست، به¬گونه¬ای که مخاطب را به¬شدت تحت¬تأثیر قرار می¬دهد. تأثیری که در هیچ کلامی یافت نمی¬شود و معانی ژرف و عمیق آن در هیچ سخنی دیده نمی¬شود و این از شگفتی¬های سبک قرآن - که یکی از وجوه اعجاز آن است – می¬باشد. قصر یا حصر، یکی از مباحث مهم دانش معانی و عبارت است از منحصر کردن مسند¬الیه در حکمی یا تخصیص دادن چیزی به چیز دیگر به شیوه¬ای مخصوص. این تخصیص، به شیوه¬¬های خاص و مختلفی صورت می¬گیرد. در زبان عربی، نفی و استثناء قوی¬ترین و اصلی¬ترین شیوه¬ی تخصیص برشمرده می¬شود. بنابراین قرآن کریم به¬عنوان شریفترین و مهمترین متن و سند دینی ما محسوب می¬شود برای فهم درست و عمیق و ترجمه دقیق فارسی آن باید به تمام شیوه¬های بلاغی و مختصّات زبانی توجه کرد. قصر یا حصر، به¬عنوان یک شیوه¬ی بیان مقصود در قرآن کریم فراوان به¬کار گرفته شده است در این رساله به تعاریف لغوی و اصطلاحی قصر، اهمّیّت قصر، انواع و اقسام قصر، بلاغت قصر یا حصر، کاربرد قصر یا حصر در آیات قرآن کریم و تفاسیر آن پرداخته¬ایم و این موضوع بلاغی را با شواهد قرآنی توضیح داده¬ایم و در پایان به پرسشهایی مانند: - مفسّران قرآن کریم تا چه اندازه به مسأله قصر توجه کرده¬اند؟ - چه لزومی دارد که در بیان مقصود قصر یا حصر به¬کار رود و به¬ کارگیری این شیوه بیان چه سود و مزیّتی دارد؟ - به¬کار رفتن قصر یا حصر در آیات کریمه قرآن، چگونه موجب بلاغت و قوّت و استواری سخن و تعبیر شده است؟ - آیا قصر یا حصر با شأن نزول آیات ارتباطی دار؟ - آیا شیوه¬های اصلی و فرعی قصر یکسان در تفسیرها مورد توجّه قرار گرفته است؟ - به کدام شیوه قصر بیشتر توجه شده و کدام شیوه¬ها مورد غفلت قرار گرفته؛ پاسخ داده شده است.
دانلود