جایگاه و حقوق زن در روایات امیرالمؤمنین (ع)
44 بازدید
مقطع: فوق لیسانس
نقش: راهنما
نام استاد/نام دانشجو : مریم زند
یکی از مباحث مطرح دربار‌ه¬ی امام علی (ع) پیرامون جایگاه و حقوق زن، وجود روایت‌هایی در تنقیص و مذمت زن است، که پژوهشگران را به تحلیل‌های گوناگون واداشته است. تعابیری که در این روایات ، چه در نهج البلاغه و جز آن به چشم می‌خورد، برخی به توصیف زن پرداخته، برخی دیگر حاوی فرمان‌هایی در باب تعامل مردان با زنان و برخی دیگر به تبیین حقوق زن پرداخته است و این تعابیر از دوره‌های نخستین، زمینه‌ی گفتگوهای فراوان و داوری‌های متناقض را فراهم آورده است. در این تحقیق برای نشان دادن دیدگاه امیرمؤمنان (ع) نسبت به زن،که همان دیدگاه اسلام است، ابتدا در یک نگاه کلی مطالبی درباره¬ی رویکرد قرآن به زن، بیان می‌گردد و در مرحله‌ی بعد، شرایط اجتماعی دوران حکومت امام علی (ع) که بخشی از آن شامل دشمنی معاویه با آن حضرت و بخش دیگر شامل حضور زنان در جوّ سیاسی- فرهنگی حکومت امام (ع) می‌باشد، مطرح می‌شود. آنگاه با توجه به آگاهی که از فضای حاکم بر جامعه، در آن دوران حاصل شد، به گزارش رفتار و گفتار امام علی (ع) در ارتباط با زنان پرداخته می‌شود و در نهایت با توجه به مبانی چون (قرآن، سنت، سیره عملی امام (ع) و شرایط تاریخی و اجتماعی زمان صدور روایات) و همچنین با در نظر گرفتن دیدگاه مفسران و شارحان، برخی از سخنان آن حضرت، مورد تحلیل و بررسی واقع می‌گردد. در پایان آنچه به عنوان نتیجه می‌توان از این پژوهش برداشت نمود، اینکه در مورد روایات منسوب به امام علی (ع) پیرامون جایگاه و حقوق زن، در نظر گرفتن سه نکته ضروری به نظر می‌رسد: 1- عدم توجه برخی شارحان و مفسران به شواهد و قرائن تاریخی و روایی و جداسازی روایات از فضای صدور و در نتیجه برداشت نادرست. 2- تأثیر مسئله‌ی جعل و تحریف بر روایات، با توجه به شرایط اجتماعی دوران امام علی (ع) 3- نقل روایات به صورت متعدد، همراه با واژه‌های متفاوت، بر اساس جواز و رواج نقل به معنا در متون روایی. واژه های کلیدی: جایگاه زن، حقوق زن، روایات امیرالمؤمنین (ع)