نسبت زهد با توسعة اجتماعی و اقتصادی در قرآن و حدیث
54 بازدید
مقطع: فوق لیسانس
نقش: مشاور
دانشگاه: آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
نام استاد/نام دانشجو : ابوالفضل صمدی
بحث از زهد و توسعه و چالش‌های پیش‌روی آن دو می‌باشد، که تعریف آن‌ها را از نظر واژگانی و اصطلاحی بررسی نمودیم و بیان نمودیم که زهد از نظر لغوی نزد اندیشمندان لغوی- اسلامی، به معنای بی‌میل بودن نسبت به کسی یا چیزی می‌باشد. و توسعه هم به معنای پیشرفت در نظر گرفته شده است. برای تعریف اصطلاحی زهد، بهترین تعریف آیة 27 سورة حدید می‌باشد و تعریف اصطلاحی توسعه هم بیان گردید. و دربارة پیشینة تاریخی آن دو در حدّ توان سخن به میان آمد. به شاخصه‌های توسعه هم پرداخته شد. و بیان داشتیم که اساسی ترین عامل برای پیشرفت، زهد می‌باشد. واژة زهد در آیات و روایات، نیامده است، بلکه فقط آیاتی در قرآن بدان اشارت دارند. روایات دربارة زهد بر دو گونه می‌باشند: 1- زهد را ترک دنیا می دانند (رهبانیّت) 2- زهد را بهره‌مندی از نعم طبیعی- الهی می‌دانند به وجهی که مطلوب اسلام باشد. مورد اوّل، منافی زهد و توسعة دینی- اسلامی است و مورد دوم، زهدی می‌باشد که هیچ منافاتی با زهد و توسعة دینی- اسلامی ندارد. زهد حقیقی- اسلامی نه تنها انسان‌ها را به کسب علم و دانش و تلاش نمودن برای وصول به توسعه، تشویق می‌نماید، بلکه آن را از فرایض الهی می‌شمارد. این زهد مساوی با اعتدال و میانه روی در حیات بشری می‌باشد و همین زهد است که تعالی و توسعه را برای بشر به ارمغان می‌آورد و دانستیم که زهد دارای موجبات، اقسام، ویژگی‌ها، آثار، فواید و موانع و توسعه هم علاوه بر توسعة اجتماعی و اقتصادی، دارای توسعة معنوی هم می‌باشد که به آن‌ها پرداخته شد. همچنین بیان داشتیم که توسعه از منظر اسلام علاوه بر توسعة اجتماعی و اقتصادی، بایستی دارای توسعة معنوی هم باشد و وجه افتراق توسعة اسلامی با توسعة غربی، در دارا بودن و نبودن توسعة معنوی- انسانی می‌باشد و جوامع غربی به علّت فقدان توسعة معنوی- انسانی، با مصائب کثیری روبرو هستند. آری، تا توسعة معنوی ایجاد نگردد، ابعاد دیگر توسعه به وجود نخواهند آمد. مواردی چون: تضادّ بین دین و دنیا، دنیا گرایی، ترغیب به زهد و قناعت، تجمّل گرایی افراطی، توکّل و قصر امل، از چالش‌هایی‌اند که برای زهد و توسعه به شمار می‌آیند، نه خود دنیا و تجمّل.
دانلود